• Henk Cornelissen

We kunnen het betalen, zegt Diederik Samsom

MIDDENMEER ,,Natuurlijk kunnen we het betalen," zegt Diederik Samsom over de energietransitie. De voormalige partijleider van de PvdA is een van de leidende figuren in de grote ommekeer naar een klimaatvriendelijke samenleving in 2050. ,,Tot dat jaar betalen we 750 miljard euro aan energie. Daarvan moet je toch een deeltje goedkoop kunnen lenen om te investeren?" Samsom was een van de sprekers in deze beeldvormende vergadering van de gemeenteraad, zaterdag voor 95 belangstellenden in de Meerhoeve.

Henk Cornelissen

De gemeenten moeten met plannen komen voor de overgang naar een CO2-neutrale samenleving. Volgens wethouder Theo Meskers moeten huishoudens voor hetzelfde geld zonder aardgas kunnen doordraaien. ,,Misschien kan de rekening wel omlaag, als we het slim aanpakken," denkt hij. Er wordt al veel gedaan aan isolatie en overal verschijnen zonnepanelen. Maar wie zijn huis verder wil verduurzamen, kan beter even wachten, volgens Meskers, ,,totdat de markt aangeeft welke kant het op gaat."

Het rijk gaat over wetten, belastingen en subsidies. De verwachting is dat investeringen in isolatie en een eigen, schone energievoorziening goedkoper worden. Diederik Samsom noemt dat 'de logica van de cd-speler'; die werd goedkoper naarmate er meer van werden besteld. Maar wie nu een warmtepomp of elektrische auto in overweging neemt, ziet een onrendabele top als de overheid niet helpt. Dan zijn keiharde garanties nodig. Maar, weet Samsom, ,,de democratie is grillig. Het kan elke vier jaar weer veranderen."

Hij was een van de gastsprekers, die de stand van zaken kwamen toelichten. Het blijkt niet gemakkelijk, snel met haalbare en betaalbare alternatieven te komen. Een warmtepomp is, behalve duur, ook lawaaierig; aan verbetering wordt gewerkt. Waterstof in plaats van aardgas is vooralsnog een veel te duur alternatief, vertelde Martin Scheepers van ECN, maar er moet wel mee geëxperimenteerd kunnen worden. Voor een aardwarmtenet liggen de kernen in Hollands Kroon te ver uit elkaar.

Veel valt te zeggen voor een collectieve aanpak. Siwert Zomer staat aan het hoofd van een energiecoöperatie van particulieren, waarvan de winst wordt geïnvesteerd in de wijk. ,,Hier ligt een kans om zeggenschap terug te krijgen over je eigen leefomgeving en het is zeer waardevol voor de plaatselijke democratie," betoogde hij. Hier ligt al een plan van een coöperatie, de Poldermolen, maar die is nog niet van de grond. De gemeenteraad besloot onlangs zelfs er niet langer aan mee te werken. Het ziet er echter naar uit dat de Poldermolen terug op de agenda komt.

Kernenergie is vooralsnog niet het middel waarmee we van stroom en warmte zullen worden voorzien. De kerncentrales van nu worden niet meer gebouwd vanwege het nucleaire afval. De nieuwe, schone generatie centrales is veel te duur en daardoor alleen geschikt voor zeer grootschalige toepassing. Samsom denkt wel dat ze er in 2050 zullen komen, maar niet hier in de buurt. ,,Tegen die tijd zijn er in de wereld tientallen steden met meer dan 25 miljoen inwoners en daar komen ze dan naast te staan."

De gemeenteraad kreeg enkele tips mee. Vooral de ontwikkelingen in het land volgen en van projecten op andere plaatsen leren, aldus Scheepers. Samsom wees op een komende regeling voor wijken die als proeftuin willen dienen. ,,Zorg dat je vooraan staat," was zijn advies. ,,Dat is beter dan een duur consultancybureau inhuren. Zoek een stuk in je gemeente waar mensen enthousiast zijn en meld dat aan. Je gaat dan vast fouten maken, maar zit wel vooraan in het leerproces."